Τα Βαλκάνια στις αρχές του 20ού αιώνα

Εδαφικές ανακατατάξεις στα Βαλκάνια, 1856-1878

Η Ανατολική Ευρώπη το 1795

Η Ανατολική Ευρώπη το 1667

Εδαφική συρρίκνωση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας (1683-1923)

Γεωφυσικός χάρτης των Βαλκανίων

Ενδεικτική βιβλιογραφία

Διδακτικά εγχειρίδια
Καστελλάν, Ζωρζ. Η Ιστορία των Βαλκανίων (Αθήνα: Εκδόσεις Γκοβόστη, 1991).
Κοππά, Μαριλένα. Η συγκρότηση των κρατών στα Βαλκάνια (19ος αιώνας): τρεις και μία περιπέτειες (Αθήνα: Εκδοτικός Οργανισμός Λιβάνη, 2002).

Προτάσεις για περαιτέρω μελέτη
Crampton, R. J. A concise history of Bulgaria (Cambridge: Cambridge University Press, 2005).
Διάλλα, Άντα. Η Ρωσία απέναντι στα Βαλκάνια. Ιδεολογία και πολιτική στο δεύτερο μισό του 19ου αιώνα (Αθήνα: Αλεξάνδρεια, 2009).
Glenny, Misha. The Balkans, 1804-1999: nationalism, war and the Great Powers (London: Granta Books, 1999).
Jelavich, Barbara. Russia’s Balkan entanglements, 1806-1914 (Cambridge: Cambridge University Press, 1991).
Jelavich, Charles – Jelavich, Barbara. The establishment of the Balkan national states, 1804-1920 (Seattle: University of Washington Press, 1993).
Jelavich, Barbara. Ιστορία των Βαλκανίων, τ. Ι. 18ος-19ος αιώνας, τ. ΙΙ, 20ος αιώνας (Αθήνα: Πολύτροπον, 2006).
Κιτρομηλίδης, Πασχάλης. Η γαλλική επανάσταση και η νοτιοανατολική Ευρώπη (Αθήνα: Διάττων , 1990).
Κιτρομηλίδης, Πασχάλης. «‘‘Νοερές κοινότητες’’ και οι απαρχές του εθνικού ζητήματος στα Βαλκάνια», Θάνος Βερέμης (επιμ.), Εθνική ταυτότητα και εθνικισμός στη νεότερη Ελλάδα (Αθήνα: Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, 2003), σσ. 53-131.
Κωφός, Ευάγγελος. «Εθνική κληρονομιά και εθνική ταυτότητα στη Μακεδονία του 19ου και του 20ου αιώνα», Θάνος Βερέμης (επιμ.), Εθνική ταυτότητα και εθνικισμός στη νεότερη Ελλάδα (Αθήνα: Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, 2003), σσ. 199-269.
Mazower, Mark. Τα Βαλκάνια (Αθήνα: Παττάκης, 2002).
Νυσταζοπούλου-Πελεκίδου, Μαρία. Οι βαλκανικοί λαοί. Από την τουρκική κατάκτηση στην εθνική αποκατάσταση (Θεσσαλονίκη: Βάνιας, 1992, β΄ έκδοση).
Σταυριανός, Λ. Σ. Τα Βαλκάνια από το 1453 και μετά (Θεσσαλονίκη: Βάνιας, 2007).

Περιγραφή μαθήματος

Το μάθημα επικεντρώνεται στην εξέταση της πολιτικής ιστορίας των τεσσάρων μεγαλύτερων βαλκανικών κρατών (Ελλάδας, Σερβίας, Βουλγαρίας, Ρουμανίας) κατά τη διάρκεια του 19ου και τμήματος του 20ου αιώνα. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη διαδικασία συγκρότησης των εν λόγω κρατών, στις ιδεολογικές ζυμώσεις, στις εσωτερικές πολιτικές διεργασίες, καθώς και στις διεθνείς εξελίξεις που συνέβαλλαν στη διαμόρφωση της βαλκανικής ιστορίας. Σε αυτό το πλαίσιο, επιχειρείται η εξοικείωση των φοιτητών με τα βασικά γεγονότα που σημάδεψαν την ιστορία των Βαλκανίων κατά τη διάρκεια της εξεταζόμενης περιόδου, με απώτερο στόχο την αναζήτηση των σημείων σύγκλισης και απόκλισης των τεσσάρων εθνικών περιπτώσεων, την ένταξή τους στο ευρύτερο διεθνές πολιτικό και ιδεολογικό πλαίσιο της εποχής, καθώς και την αποτίμηση των εξωβαλκανικών επιρροών στη διαμόρφωση του ενδοβαλκανικού γίγνεσθαι.